{"id":438151,"date":"2026-10-11T08:16:10","date_gmt":"2026-10-11T12:16:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/?p=438151"},"modified":"2026-10-11T08:16:10","modified_gmt":"2026-10-11T12:16:10","slug":"paraparesia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/","title":{"rendered":"PARAPARESIA"},"content":{"rendered":"<p>Lic. Jaime Julio Ticona Pardo &#8211; Fisioterapeuta &amp; Kinesi\u00f3logo \u2013 UMSA.<\/p>\n<p><strong>CAUSAS, EVALUACI\u00d3N Y ABORDAJE TERAP\u00c9UTICO <\/strong><\/p>\n<p>La paraparesia es la disminuci\u00f3n parcial de la fuerza muscular en ambas extremidades inferiores.<\/p>\n<p>A diferencia de la paraplej\u00eda (p\u00e9rdida total de la funci\u00f3n motora voluntaria), la paraparesia permite conservar cierto grado de movilidad, aunque limita de forma significativa la marcha, el equilibrio y la autonom\u00eda funcional del paciente.<\/p>\n<p>Desde la perspectiva neuromuscular, representa un reto diagn\u00f3stico y rehabilitador debido a la diversidad de etiolog\u00edas que pueden desencadenar la afectaci\u00f3n del tejido nervioso.<\/p>\n<ol>\n<li><strong> ETIOLOG\u00cdA Y CLASIFICACI\u00d3N SEG\u00daN EL NIVEL DE LESI\u00d3N<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Las causas de una paraparesia se dividen seg\u00fan la localizaci\u00f3n del da\u00f1o en el sistema nervioso:<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Origen central (Neurona Motora Superior)<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ocurre por lesiones que comprometen las v\u00edas corticoespinales a nivel medular o cerebral:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Traumatismos medulares<\/strong>: Fracturas vertebrales, latigazos de alta energ\u00eda o contusiones medulares incompletas.<\/li>\n<li><strong>Patolog\u00eda compresiva no traum\u00e1tica<\/strong>: Hernias discales masivas, canal estrecho lumbar o cervical alto, espondilolistesis y tumores epidurales.<\/li>\n<li><strong>Enfermedades desmielinizantes e infecciosas<\/strong>: Esclerosis m\u00faltiple, mielitis transversa o neuros\u00edfilis.<\/li>\n<li><strong>Patolog\u00edas vasculares<\/strong>: Infarto medular (s\u00edndrome de la arteria espinal anterior) o hematomas epidurales.<strong> Origen perif\u00e9rico (Neurona Motora Inferior<\/strong>)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Surge por la afectaci\u00f3n de las astas anteriores de la m\u00e9dula, las ra\u00edces nerviosas o los nervios perif\u00e9ricos:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Polineuropat\u00edas agudas y cr\u00f3nicas:<\/strong> S\u00edndrome de Guillain-Barr\u00e9, neuropat\u00eda diab\u00e9tica severa o vasculitis.<\/li>\n<li><strong>Radiculopat\u00edas bilaterales<\/strong>: Compromiso directo de m\u00faltiples ra\u00edces lumbosacras (por ejemplo, s\u00edndrome de cola de caballo incompleto).<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> MANIFESTACIONES CL\u00cdNICAS Y DIAGN\u00d3STICO DIFERENCIAL<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>El cuadro cl\u00ednico var\u00eda sustancialmente seg\u00fan se trate de una afectaci\u00f3n de neurona motora superior (NMS) o inferior (NMI):<\/p>\n<p><strong>Hallazgos cl\u00ednicos<\/strong><\/p>\n<p>Paraparesia Esp\u00e1stica (NMS)<\/p>\n<p>Paraparesia Fl\u00e1cida (NMI)<\/p>\n<p><strong>Tono muscular<\/strong><\/p>\n<p>Hiperton\u00eda \/ Espasticidad (signo de la navaja)<\/p>\n<p>Hipoton\u00eda o aton\u00eda<\/p>\n<p><strong>Reflejos osteotendinosos<\/strong><\/p>\n<p>Hiperreflexia y clonus<\/p>\n<p>Hiporreflexia o arreflexia<\/p>\n<p><strong>Reflejos patol\u00f3gicos<\/strong><\/p>\n<p>Signo de Babinski presente<\/p>\n<p>Ausente<\/p>\n<p><strong>Atrofia muscular<\/strong><\/p>\n<p>Tard\u00eda y por desuso<\/p>\n<p>Precoz y severa<\/p>\n<p><strong>Sensibilidad<\/strong><\/p>\n<p>Nivel sensitivo bien definido (frecuente en lesi\u00f3n medular)<\/p>\n<p>Patr\u00f3n en \u00abcalcet\u00edn\u00bb o radicular<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> BASES DE INTERVENCI\u00d3N FISIOTERAP\u00c9UTICA<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>El tratamiento de la paraparesia requiere un enfoque focalizado en estimular la neuroplasticidad, prevenir complicaciones secundarias y reeducar el patr\u00f3n motor.<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Manejo del tono muscular y rango articular<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li><strong>En paraparesia esp\u00e1stica<\/strong>: T\u00e9cnicas de inhibici\u00f3n neurol\u00f3gica, estiramientos prolongados de la musculatura t\u00f3nica (tr\u00edceps sural, isquiotibiales, aductores) y movilidad articular pasiva\/activa para prevenir contracturas y deformidades articulares.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>En paraparesia fl\u00e1cida<\/strong>: Estimulaci\u00f3n sensorial, movilizaci\u00f3n activa asistida y posicionamiento articular preventivo para evitar subluxaciones o acortamientos por inmovilidad.<\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li><strong> Reaprendizaje motor y control postural<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li><strong>Activaci\u00f3n de la musculatura central (Core):<\/strong> El control del tronco es el requisito previo indispensable para cualquier funci\u00f3n motora eficiente en los miembros inferiores.<\/li>\n<li><strong>Trabajo en colchoneta (Brunnstrom \/ Bobath):<\/strong> Volteos, paso de dec\u00fabito a sedestaci\u00f3n y disociaci\u00f3n de cinturas (escapular y p\u00e9lvica).<\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li><strong> Reeducaci\u00f3n de la marcha<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li><strong>Carga progresiva<\/strong>: Uso de bipedestadores o mesa basculante si la bipedestaci\u00f3n aut\u00f3noma no es posible de entrada.<\/li>\n<li><strong>Facilitaci\u00f3n neurol\u00f3gica<\/strong>: Reeducaci\u00f3n de las fases de la marcha (apoyo mono\/bipodal, oscilaci\u00f3n y propulsi\u00f3n) en barras paralelas con biofeedback espejo o soporte parcial de peso.<\/li>\n<li><strong>Prescripci\u00f3n de productos de apoyo: <\/strong>Elecci\u00f3n adaptada de ortesis de tobillo-pie (AFO), andadores o bastones canadienses seg\u00fan el nivel de fuerza muscular recuperado.La paraparesia es la disminuci\u00f3n parcial de la fuerza muscular en ambas extremidades inferiores.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u201cEL MOVIENTO ES PARTE ESENCIAL PARA MANTENER UNA VIDA ACTIVA\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>*Im\u00e1genes generadas por IA.<\/em><\/strong><\/p>\n\r\n                <style type=\"text\/css\">\r\n                    \r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item1 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item2 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-2-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item3 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-3-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item4 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-4-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                <\/style>\r\n\r\n                <div id=\"tdi_1\" class=\"td-gallery td-slide-on-2-columns\">\r\n                    <div class=\"post_td_gallery\">\r\n                        <div class=\"td-gallery-slide-top\">\r\n                           <div class=\"td-gallery-title\"><\/div>\r\n\r\n                            <div class=\"td-gallery-controls-wrapper\">\r\n                                <div class=\"td-gallery-slide-count\"><span class=\"td-gallery-slide-item-focus\">1<\/span> de 4<\/div>\r\n                                <div class=\"td-gallery-slide-prev-next-but\">\r\n                                    <i class = \"td-icon-left doubleSliderPrevButton\"><\/i>\r\n                                    <i class = \"td-icon-right doubleSliderNextButton\"><\/i>\r\n                                <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n\r\n                        <div class = \"td-doubleSlider-1 \">\r\n                            <div class = \"td-slider\">\r\n                                \r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item1\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA.webp\" title=\"PARAPARESIA\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA.webp 451w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-300x245.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-150x122.webp 150w\" sizes=\"(max-width: 451px) 100vw, 451px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item2\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-2.webp\" title=\"PARAPARESIA (2)\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-2.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-2.webp 473w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-2-300x194.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-2-150x97.webp 150w\" sizes=\"(max-width: 473px) 100vw, 473px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item3\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-3.webp\" title=\"PARAPARESIA (3)\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-3.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-3.webp 442w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-3-300x261.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-3-150x131.webp 150w\" sizes=\"(max-width: 442px) 100vw, 442px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item4\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-4.webp\" title=\"PARAPARESIA (4)\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-4.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-4.webp 462w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-4-300x245.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA-4-150x123.webp 150w\" sizes=\"(max-width: 462px) 100vw, 462px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n\r\n                        <div class = \"td-doubleSlider-2\">\r\n                            <div class = \"td-slider\">\r\n                                \r\n                    <div class = \"td-button td-item1\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item2\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item3\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item4\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n\r\n                    <\/div>\r\n\r\n                <\/div>\r\n                \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lic. Jaime Julio Ticona Pardo &#8211; Fisioterapeuta &amp; Kinesi\u00f3logo \u2013 UMSA. CAUSAS, EVALUACI\u00d3N Y ABORDAJE TERAP\u00c9UTICO La paraparesia es la disminuci\u00f3n parcial de la fuerza muscular en ambas extremidades inferiores. A diferencia de la paraplej\u00eda (p\u00e9rdida total de la funci\u00f3n motora voluntaria), la paraparesia permite conservar cierto grado de movilidad, aunque limita de forma significativa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":438152,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-438151","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-de-salud-mas-vida"],"acf":{"antetitulo":""},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>PARAPARESIA - El Diario - Bolivia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PARAPARESIA - El Diario - Bolivia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lic. Jaime Julio Ticona Pardo &#8211; Fisioterapeuta &amp; Kinesi\u00f3logo \u2013 UMSA. CAUSAS, EVALUACI\u00d3N Y ABORDAJE TERAP\u00c9UTICO La paraparesia es la disminuci\u00f3n parcial de la fuerza muscular en ambas extremidades inferiores. A diferencia de la paraplej\u00eda (p\u00e9rdida total de la funci\u00f3n motora voluntaria), la paraparesia permite conservar cierto grado de movilidad, aunque limita de forma significativa [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"El Diario - Bolivia\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-11T12:16:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"451\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"368\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jeanette\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@eldiario_net\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@eldiario_net\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jeanette\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jeanette\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/39b596ebf31a97ab3f8e33a48726ec76\"},\"headline\":\"PARAPARESIA\",\"datePublished\":\"2026-10-11T12:16:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/\"},\"wordCount\":638,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/PARAPARESIA.webp\",\"articleSection\":[\"De Salud + vida\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/\",\"name\":\"PARAPARESIA - El Diario - Bolivia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/PARAPARESIA.webp\",\"datePublished\":\"2026-10-11T12:16:10+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/PARAPARESIA.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/PARAPARESIA.webp\",\"width\":451,\"height\":368},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/paraparesia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PARAPARESIA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\",\"name\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"description\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\",\"name\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/logo_ED.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/logo_ED.jpg\",\"width\":272,\"height\":52,\"caption\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/eldiario.bolivia\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/eldiario_net\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/39b596ebf31a97ab3f8e33a48726ec76\",\"name\":\"Jeanette\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jeanette\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/author\\\/jeanette\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PARAPARESIA - El Diario - Bolivia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"PARAPARESIA - El Diario - Bolivia","og_description":"Lic. Jaime Julio Ticona Pardo &#8211; Fisioterapeuta &amp; Kinesi\u00f3logo \u2013 UMSA. CAUSAS, EVALUACI\u00d3N Y ABORDAJE TERAP\u00c9UTICO La paraparesia es la disminuci\u00f3n parcial de la fuerza muscular en ambas extremidades inferiores. A diferencia de la paraplej\u00eda (p\u00e9rdida total de la funci\u00f3n motora voluntaria), la paraparesia permite conservar cierto grado de movilidad, aunque limita de forma significativa [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/","og_site_name":"El Diario - Bolivia","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/","article_published_time":"2026-10-11T12:16:10+00:00","og_image":[{"width":451,"height":368,"url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Jeanette","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@eldiario_net","twitter_site":"@eldiario_net","twitter_misc":{"Escrito por":"Jeanette","Tiempo de lectura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/"},"author":{"name":"Jeanette","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/person\/39b596ebf31a97ab3f8e33a48726ec76"},"headline":"PARAPARESIA","datePublished":"2026-10-11T12:16:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/"},"wordCount":638,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA.webp","articleSection":["De Salud + vida"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/","name":"PARAPARESIA - El Diario - Bolivia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA.webp","datePublished":"2026-10-11T12:16:10+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA.webp","contentUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/PARAPARESIA.webp","width":451,"height":368},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/10\/11\/paraparesia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PARAPARESIA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#website","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/","name":"El Diario - Decano de la prensa nacional","description":"El Diario - Decano de la prensa nacional","publisher":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization","name":"El Diario - Decano de la prensa nacional","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/logo_ED.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/logo_ED.jpg","width":272,"height":52,"caption":"El Diario - Decano de la prensa nacional"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/","https:\/\/x.com\/eldiario_net"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/person\/39b596ebf31a97ab3f8e33a48726ec76","name":"Jeanette","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jeanette"},"sameAs":["https:\/\/www.eldiario.net\/portal"],"url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/author\/jeanette\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/438151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=438151"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/438151\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":438156,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/438151\/revisions\/438156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/438152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=438151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=438151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=438151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}