{"id":405739,"date":"2026-06-21T08:18:12","date_gmt":"2026-06-21T12:18:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/?p=405739"},"modified":"2026-06-21T08:19:06","modified_gmt":"2026-06-21T12:19:06","slug":"rabdomiolisis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/","title":{"rendered":"RABDOMIOLISIS"},"content":{"rendered":"<p>Lic. Jaime Julio Ticona Pardo &#8211; Fisioterapeuta Kinesi\u00f3logo &#8211; UMSA\u00a0\u00a0 Ref. 72556224<\/p>\n<p><strong>CUANDO EL M\u00daSCULO SE DESTRUYE Y PONE EN PELIGRO A TUS RI\u00d1ONES<\/strong><\/p>\n<p>En el mundo del deporte de alta intensidad (como el CrossFit o las maratones) y en la pr\u00e1ctica cl\u00ednica de la fisioterapia traumatol\u00f3gica y neurol\u00f3gica, existe un enemigo silencioso pero potencialmente grave, la: RABDOMI\u00d3LISIS.<\/p>\n<p>Aunque suena compleja, su ra\u00edz etimol\u00f3gica lo explica a la perfecci\u00f3n: rhabdos (estriado), myos (m\u00fasculo) y lysis (destrucci\u00f3n).<\/p>\n<p>En t\u00e9rminos sencillos, es la ruptura r\u00e1pida del tejido muscular esquel\u00e9tico, lo que provoca que los componentes internos de las fibras musculares se filtren directamente al torrente sangu\u00edneo.<\/p>\n<p><strong>EL MECANISMO: \u00bfPOR QU\u00c9 ES TAN PELIGROSA?<\/strong><\/p>\n<p>Cuando una c\u00e9lula muscular se da\u00f1a gravemente, se rompe su membrana y libera sustancias que en su interior son \u00fatiles, pero en la sangre se vuelven t\u00f3xicas.<\/p>\n<p>La principal responsable de las complicaciones es la mioglobina (MB), una prote\u00edna encargada de almacenar ox\u00edgeno en los m\u00fasculos.<\/p>\n<p>El problema real comienza cuando la mioglobina llega a los ri\u00f1ones. Al ser una mol\u00e9cula grande y pesada, tapona mec\u00e1nicamente los filtros renales (los t\u00fabulos). Adem\u00e1s, al descomponerse, libera hierro ferromagn\u00e9tico, el cual produce radicales libres que da\u00f1an directamente las c\u00e9lulas del ri\u00f1\u00f3n.<\/p>\n<p>Esto puede desencadenar una Insuficiencia Renal Aguda (IRA), una complicaci\u00f3n m\u00e9dica que pone en riesgo la vida.<\/p>\n<p>Otras sustancias liberadas son la enzima Creatina Kinasa (CK), cuyos niveles en sangre se usan para diagnosticar la gravedad del cuadro y el potasio. Un exceso de potasio en sangre (hiperpotasemia) puede alterar la actividad el\u00e9ctrica del coraz\u00f3n y provocar arritmias.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>CAUSAS PRINCIPALES<\/strong><\/p>\n<p>Usualmente se llega a clasificar las causas de la rabdomi\u00f3lisis en tres grandes grupos:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Causas Traum\u00e1ticas y por Compresi\u00f3n (Traumatolog\u00eda):<\/strong> Es el cl\u00e1sico \u00abS\u00edndrome de Aplastamiento\u00bb. Ocurre tras accidentes de tr\u00e1fico, derrumbes o ca\u00eddas donde un miembro queda atrapado bajo un peso considerable durante horas. La falta de riego sangu\u00edneo (isquemia) destruye el m\u00fasculo.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>Causas por Esfuerzo Excesivo:<\/strong> Ocurre en atletas (tanto amateurs como de \u00e9lite) que llevan su cuerpo al l\u00edmite en condiciones desfavorables, como hacer ejercicio extremo sin hidrataci\u00f3n adecuada o bajo un calor sofocante. El m\u00fasculo se agota energ\u00e9ticamente a tal punto que sus membranas colapsan.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>Causas Inmovilizantes y Neurol\u00f3gicas:<\/strong> Pacientes que sufren un Ictus (ACV), un traumatismo craneoencef\u00e1lico o un estado de coma, y quedan tendidos en el suelo en la misma posici\u00f3n durante horas. El propio peso del cuerpo ejerce una presi\u00f3n constante sobre los m\u00fasculos (especialmente gl\u00fateos y espalda), colapsando los vasos sangu\u00edneos y provocando necrosis (muerte celular) del tejido muscular.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>Lesiones graves:<\/strong> Accidentes, quemaduras, aplastamiento, o descargas el\u00e9ctricas.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong>Medicamentos y t\u00f3xicos:<\/strong> Uso de drogas recreativas, alcoholismo o reacciones a medicamentos recetados (como ciertas estatinas).<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong>Otras causas:<\/strong> Infecciones severas, convulsiones o permanecer inm\u00f3vil en la misma posici\u00f3n durante mucho tiempo.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>LA TR\u00cdADA CL\u00c1SICA DE S\u00cdNTOMAS<\/strong><\/p>\n<p>Detectar la rabdomi\u00f3lisis a tiempo es crucial. M\u00e9dicamente se busca una combinaci\u00f3n de tres signos caracter\u00edsticos:<\/p>\n<ul>\n<li><strong> Dolor muscular severo:<\/strong> Una mialgia intensa que va mucho m\u00e1s all\u00e1 de las t\u00edpicas \u00abagujetas\u00bb o dolor post-entrenamiento. Los m\u00fasculos afectados suelen estar inflamados, r\u00edgidos y calientes al tacto.<\/li>\n<li><strong> Debilidad muscular extrema:<\/strong> Incapacidad o dificultad severa para mover las extremidades afectadas.<\/li>\n<li><strong> Orina de color oscuro (Coluria):<\/strong> Debido a la alta concentraci\u00f3n de mioglobina que los ri\u00f1ones intentan filtrar, la orina adquiere un tono marr\u00f3n oscuro, similar al color de un refresco de cola o t\u00e9 cargado. Este es el signo de alarma m\u00e1s evidente.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>ABORDAJE M\u00c9DICO <\/strong><\/p>\n<p>La sospecha de rabdomi\u00f3lisis requiere atenci\u00f3n hospitalaria inmediata.<\/p>\n<p>El tratamiento de urgencia se centra en la hidrataci\u00f3n intravenosa masiva para \u00abDEPURAR\u00bb (limpiar y\/o lavar) los ri\u00f1ones y evitar que la mioglobina los colapse.<\/p>\n<p>Una vez que el paciente est\u00e1 estabilizado y los niveles de CK en sangre descienden a rangos seguros, comienza la fase de rehabilitaci\u00f3n f\u00edsica, donde la fisioterapia es clave:<\/p>\n<p><strong>ROL DE LA FISIOTERAPIA<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong> Fase Aguda e Intervenci\u00f3n Pasiva:<\/strong> D\u00edas 1 a 3 post-estabilizaci\u00f3n.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Nos enfocaremos en el manejo del dolor residual y el control del edema (hinchaz\u00f3n).<\/p>\n<p>Haremos uso de las movilizaciones pasivas suaves y el drenaje linf\u00e1tico manual para favorecer el retorno circulatorio sin generar contracci\u00f3n muscular que pueda liberar m\u00e1s CK.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Fase Intermedia, Activaci\u00f3n Isom\u00e9trica y Movilidad Activa: <\/strong>Donde ya es posible la introducci\u00f3n de ejercicios isom\u00e9tricos (contracci\u00f3n sin movimiento) de muy baja intensidad y estiramientos suaves.<\/li>\n<\/ol>\n<p>El objetivo es reeducar el sistema nervioso y activar las fibras musculares remanentes sin generar microrrupturas.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Fase Avanzada, Fortalecimiento Exc\u00e9ntrico y Funcional Progresivo: <\/strong>Una vez que el tejido ha cicatrizado, se inicia el entrenamiento de fuerza con cargas ligeras, priorizando el control motor y la reeducaci\u00f3n de la marcha o la funci\u00f3n del miembro afectado.<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>La prevenci\u00f3n es nuestra herramienta m\u00e1s valiosa por cuanto; si la exigencia f\u00edsica est\u00e1 orientada a un desempe\u00f1o exigente de competencia o \u00e9lite deportiva, se debe llegar al objetivo de forma progresiva, mantener muy bien hidratado al competidor y nunca ignorar el dolor muscular que se sienta fuera de lo com\u00fan, acompa\u00f1ado de cambios en el color de la orina.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u201cEL MOVIMIENTO ES PARTE ESENCIAL PARA MANTENER UNA VIDA ACTIVA\u201d<\/p>\n\r\n                <style type=\"text\/css\">\r\n                    \r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item1 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-2-copia-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item2 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-3-copia-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item3 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-4-copia-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item4 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-5-copia-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item5 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item6 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-copia-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                <\/style>\r\n\r\n                <div id=\"tdi_1\" class=\"td-gallery td-slide-on-2-columns\">\r\n                    <div class=\"post_td_gallery\">\r\n                        <div class=\"td-gallery-slide-top\">\r\n                           <div class=\"td-gallery-title\"><\/div>\r\n\r\n                            <div class=\"td-gallery-controls-wrapper\">\r\n                                <div class=\"td-gallery-slide-count\"><span class=\"td-gallery-slide-item-focus\">1<\/span> de 6<\/div>\r\n                                <div class=\"td-gallery-slide-prev-next-but\">\r\n                                    <i class = \"td-icon-left doubleSliderPrevButton\"><\/i>\r\n                                    <i class = \"td-icon-right doubleSliderNextButton\"><\/i>\r\n                                <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n\r\n                        <div class = \"td-doubleSlider-1 \">\r\n                            <div class = \"td-slider\">\r\n                                \r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item1\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-2-copia.webp\" title=\"RABDOMIOLISIS (2) copia\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-2-copia-798x420.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-2-copia-798x420.webp 798w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-2-copia-300x158.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-2-copia-768x404.webp 768w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-2-copia-150x79.webp 150w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-2-copia-696x366.webp 696w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-2-copia.webp 800w\" sizes=\"(max-width: 798px) 100vw, 798px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item2\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-3-copia.webp\" title=\"RABDOMIOLISIS (3) copia\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-3-copia-787x420.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-3-copia-787x420.webp 787w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-3-copia-300x160.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-3-copia-768x410.webp 768w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-3-copia-150x80.webp 150w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-3-copia-696x371.webp 696w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-3-copia.webp 800w\" sizes=\"(max-width: 787px) 100vw, 787px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item3\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-4-copia.webp\" title=\"RABDOMIOLISIS (4) copia\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-4-copia-760x420.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-4-copia-760x420.webp 760w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-4-copia-300x166.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-4-copia-768x424.webp 768w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-4-copia-150x83.webp 150w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-4-copia-696x385.webp 696w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-4-copia.webp 800w\" sizes=\"(max-width: 760px) 100vw, 760px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item4\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-5-copia.webp\" title=\"RABDOMIOLISIS (5) copia\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-5-copia-757x420.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-5-copia-757x420.webp 757w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-5-copia-300x167.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-5-copia-768x426.webp 768w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-5-copia-150x83.webp 150w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-5-copia-696x386.webp 696w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-5-copia.webp 800w\" sizes=\"(max-width: 757px) 100vw, 757px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item5\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp\" title=\"RABDOMIOLISIS (6) copia\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia-622x420.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia-622x420.webp 622w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia-300x203.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia-768x518.webp 768w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia-150x101.webp 150w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia-696x470.webp 696w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp 800w\" sizes=\"(max-width: 622px) 100vw, 622px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item6\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-copia.webp\" title=\"RABDOMIOLISIS copia\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-copia-724x420.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-copia-724x420.webp 724w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-copia-300x174.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-copia-768x445.webp 768w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-copia-150x87.webp 150w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-copia-696x404.webp 696w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-copia.webp 800w\" sizes=\"(max-width: 724px) 100vw, 724px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n\r\n                        <div class = \"td-doubleSlider-2\">\r\n                            <div class = \"td-slider\">\r\n                                \r\n                    <div class = \"td-button td-item1\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item2\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item3\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item4\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item5\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item6\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n\r\n                    <\/div>\r\n\r\n                <\/div>\r\n                \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lic. Jaime Julio Ticona Pardo &#8211; Fisioterapeuta Kinesi\u00f3logo &#8211; UMSA\u00a0\u00a0 Ref. 72556224 CUANDO EL M\u00daSCULO SE DESTRUYE Y PONE EN PELIGRO A TUS RI\u00d1ONES En el mundo del deporte de alta intensidad (como el CrossFit o las maratones) y en la pr\u00e1ctica cl\u00ednica de la fisioterapia traumatol\u00f3gica y neurol\u00f3gica, existe un enemigo silencioso pero potencialmente [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":405744,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-405739","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-de-salud-mas-vida"],"acf":{"antetitulo":""},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>RABDOMIOLISIS - El Diario - Bolivia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"RABDOMIOLISIS - El Diario - Bolivia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lic. Jaime Julio Ticona Pardo &#8211; Fisioterapeuta Kinesi\u00f3logo &#8211; UMSA\u00a0\u00a0 Ref. 72556224 CUANDO EL M\u00daSCULO SE DESTRUYE Y PONE EN PELIGRO A TUS RI\u00d1ONES En el mundo del deporte de alta intensidad (como el CrossFit o las maratones) y en la pr\u00e1ctica cl\u00ednica de la fisioterapia traumatol\u00f3gica y neurol\u00f3gica, existe un enemigo silencioso pero potencialmente [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"El Diario - Bolivia\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-21T12:18:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-21T12:19:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"540\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jeanette\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@eldiario_net\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@eldiario_net\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jeanette\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jeanette\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2c57cf2b7a7ae032e449e4c9b1019eac\"},\"headline\":\"RABDOMIOLISIS\",\"datePublished\":\"2026-06-21T12:18:12+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-21T12:19:06+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/\"},\"wordCount\":947,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp\",\"articleSection\":[\"De Salud + vida\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/\",\"name\":\"RABDOMIOLISIS - El Diario - Bolivia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp\",\"datePublished\":\"2026-06-21T12:18:12+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-21T12:19:06+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp\",\"width\":800,\"height\":540},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2026\\\/06\\\/21\\\/rabdomiolisis\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"RABDOMIOLISIS\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\",\"name\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"description\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\",\"name\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/logo_ED.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/logo_ED.jpg\",\"width\":272,\"height\":52,\"caption\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/eldiario.bolivia\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/eldiario_net\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2c57cf2b7a7ae032e449e4c9b1019eac\",\"name\":\"Jeanette\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jeanette\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/author\\\/jeanette\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"RABDOMIOLISIS - El Diario - Bolivia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"RABDOMIOLISIS - El Diario - Bolivia","og_description":"Lic. Jaime Julio Ticona Pardo &#8211; Fisioterapeuta Kinesi\u00f3logo &#8211; UMSA\u00a0\u00a0 Ref. 72556224 CUANDO EL M\u00daSCULO SE DESTRUYE Y PONE EN PELIGRO A TUS RI\u00d1ONES En el mundo del deporte de alta intensidad (como el CrossFit o las maratones) y en la pr\u00e1ctica cl\u00ednica de la fisioterapia traumatol\u00f3gica y neurol\u00f3gica, existe un enemigo silencioso pero potencialmente [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/","og_site_name":"El Diario - Bolivia","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/","article_published_time":"2026-06-21T12:18:12+00:00","article_modified_time":"2026-06-21T12:19:06+00:00","og_image":[{"width":800,"height":540,"url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Jeanette","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@eldiario_net","twitter_site":"@eldiario_net","twitter_misc":{"Escrito por":"Jeanette","Tiempo de lectura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/"},"author":{"name":"Jeanette","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/person\/2c57cf2b7a7ae032e449e4c9b1019eac"},"headline":"RABDOMIOLISIS","datePublished":"2026-06-21T12:18:12+00:00","dateModified":"2026-06-21T12:19:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/"},"wordCount":947,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp","articleSection":["De Salud + vida"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/","name":"RABDOMIOLISIS - El Diario - Bolivia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp","datePublished":"2026-06-21T12:18:12+00:00","dateModified":"2026-06-21T12:19:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp","contentUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/RABDOMIOLISIS-6-copia.webp","width":800,"height":540},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2026\/06\/21\/rabdomiolisis\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"RABDOMIOLISIS"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#website","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/","name":"El Diario - Decano de la prensa nacional","description":"El Diario - Decano de la prensa nacional","publisher":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization","name":"El Diario - Decano de la prensa nacional","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/logo_ED.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/logo_ED.jpg","width":272,"height":52,"caption":"El Diario - Decano de la prensa nacional"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/","https:\/\/x.com\/eldiario_net"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/person\/2c57cf2b7a7ae032e449e4c9b1019eac","name":"Jeanette","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jeanette"},"sameAs":["https:\/\/www.eldiario.net\/portal"],"url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/author\/jeanette\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405739","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=405739"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405739\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":405746,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405739\/revisions\/405746"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/405744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=405739"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=405739"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=405739"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}