{"id":323780,"date":"2025-08-14T06:01:53","date_gmt":"2025-08-14T10:01:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/?p=323780"},"modified":"2025-08-14T06:01:53","modified_gmt":"2025-08-14T10:01:53","slug":"en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/","title":{"rendered":"En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China"},"content":{"rendered":"<p>El cambio en China comenz\u00f3 en 1978, cuando entonces era muy diferente a la naci\u00f3n que hoy puede situarse al nivel de Estados Unidos o la Uni\u00f3n Europea. Era un pa\u00eds empobrecido, con un Producto Interno Bruto (PIB) de $us 150.000 millones. El hist\u00f3rico fundador de la Rep\u00fablica Popular China, Mao Zedong hab\u00eda fallecido en 1976, dejando un controvertido legado. Entre sus grandes proyectos, se encuentran el <em>Gran Salto Adelante<\/em> (1958-1962), que buscaba transformar la econom\u00eda agraria del pa\u00eds, que provoc\u00f3 una hambruna por la que murieron al menos 10 millones de personas (hasta 45 millones, seg\u00fan fuentes independientes); o la <em>Revoluci\u00f3n Cultural<\/em> (1966-1976), la campa\u00f1a de Mao contra los partidarios del \u00abcapitalismo\u00bb, que dej\u00f3 entre centenares de miles y varios millones de fallecidos, seg\u00fan las fuentes independientes y paraliz\u00f3 la econom\u00eda.<\/p>\n<p>Fue en esa situaci\u00f3n de pobreza y hambre cuando Deng Xiaoping, entonces el secretario general del gobernante Partido Comunista de China (PCCh), propuso un cambio. El cambio econ\u00f3mico m\u00e1s profundo fue garantizar absolutamente la inversi\u00f3n privada y establecer salarios bajos para trabajadores y t\u00e9cnicos chinos, que estaban acostumbrados a ellos. Ello provoc\u00f3 que la gran mayor\u00eda de las f\u00e1bricas de Estados Unidos y Europa se trasladen a China, convirti\u00e9ndola en la f\u00e1brica del mundo. En 2024 su PIB estimado fue de $us 18,74 billones (segunda econom\u00eda mundial despu\u00e9s de Estados Unidos desde 2010, en que desplaz\u00f3 a Jap\u00f3n). En menos de 50 a\u00f1os desarroll\u00f3 una infraestructura (habitacional, caminera, energ\u00e9tica etc.) que a otros pa\u00edses les tom\u00f3 varios siglos. Actualmente es l\u00edder en Inteligencia Artificial (entre otros tiene un hospital sin m\u00e9dicos), en rob\u00f3tica y sus universidades est\u00e1n entre las mejores del mundo.<\/p>\n<p>En lo que al salario m\u00ednimo mensual toca, en d\u00f3lares americanos al cambio oficial para los pa\u00edses de Latinoam\u00e9rica para 2025 se tiene: 1. Costa Rica 727, 2. Uruguay 590, 4. Chile 537, 5. Ecuador 470, 6. M\u00e9xico 457, 7. Guatemala 436, 8. Bolivia 398 (con el d\u00f3lar del mercado negro ser\u00eda aproximadamente 200 $us), 9. Colombia 349, 10. Paraguay 374, 11. Honduras 344, 12. Per\u00fa 318, 13. Panam\u00e1 290, 14. Brasil 275, 14. El Salvador 243, 15. Argentina 242, 16. Rep\u00fablica Dominicana 190, 17. Nicaragua 156, 18. Hait\u00ed 81, 19. Cuba 79 y 20. Venezuela 1,3. Con el tipo de cambio en el mercado negro estar\u00edamos en el puesto 16. Solo estar\u00edan detr\u00e1s de Bolivia, en el salario m\u00ednimo mensual, Rep\u00fablica Dominicana, Hait\u00ed y los pa\u00edses comunistas o socialistas Nicaragua, Cuba y Venezuela.<\/p>\n<p>Algo sumamente preocupante para el pa\u00eds es que se estima que entre el 80 y 85% de la fuerza laboral se encuentra en el sector informal. Esto significa que la mayor\u00eda de los trabajadores bolivianos no est\u00e1n registrados en el sistema formal de empleo y, por lo tanto, carecen de los beneficios y protecciones laborales asociados al trabajo formal.<\/p>\n<p>Bolivia vivi\u00f3 mayormente por las rentas y exportaciones generadas por los recursos no renovables. En la colonia y hasta fines del Siglo XIX de la plata, en el Siglo XX del esta\u00f1o y luego de los polimet\u00e1licos. En 1994 y entre 1996 y 2004 las mayores exportaciones fueron de recursos no tradicionales. Entre 2005 y 2015 las exportaciones de gas fueron las m\u00e1s altas, as\u00ed como una inusualmente elevada petrolera. En 200 a\u00f1os de vida republicana la miner\u00eda fue la mayor exportadora en 174 a\u00f1os (87%), hidrocarburos en 16 a\u00f1os (8%) y no tradicionales en 10 a\u00f1os (5%).<\/p>\n<p>Con la tremenda ca\u00edda de las exportaciones y rentas del gas natural, por los elevados precios de los metales, la miner\u00eda ocupa el primer lugar de las exportaciones desde 2016.<\/p>\n<p>A la fecha no tenemos reservas minerales de importancia, lo que complica la dram\u00e1tica situaci\u00f3n econ\u00f3mica del pa\u00eds. Los 21 millones de toneladas (Mt) de reservas de litio que manejamos err\u00f3neamente, son 21 Mt de recursos. Las reservas son recursos que pueden ser explotados econ\u00f3micamente. De acuerdo a los estudios realizados por organizaci\u00f3n francesa ORSTOM y la UMSA, la \u00fanica zona rica del Salar de Uyuni (donde se intensific\u00f3 la perforaci\u00f3n de taladros y pozos), es la desembocadura del R\u00edo Grande donde Francois Risacher de ORSTOM en la publicaci\u00f3n <em>Estudio Econ\u00f3mico del Salar de Uyuni<\/em> (17\/08\/89), para una superficie de 276 Km2 estim\u00f3 una reserva de 430.000 toneladas de litio con una concentraci\u00f3n de 1800 mg\/litro, equivalentes a 0,15%, el mismo contenido que hay en todo el Salar de Atacama en Chile.<\/p>\n<p>Se dice que cuando empezaron a funcionar las f\u00e1bricas en China, un obrero ganaba un salario mensual de $us 100. En China ahora el salario promedio de un obrero de f\u00e1brica var\u00eda, pero se estima que ronda los 59.264 CNY al a\u00f1o, vale decir 692 $us\/mes. El nivel educativo de los obreros chinos es el bachillerato. En Bolivia existen miles y miles de bachilleres desocupados.<\/p>\n<p>Frente a esta situaci\u00f3n de tremenda crisis econ\u00f3mica y elevado desempleo, sugiero que el nuevo gobierno siga el camino de China, reformando la Constituci\u00f3n Pol\u00edtica del Estado, para dar seguridad absoluta a la inversi\u00f3n privada, establezca salarios a pagarse y un sistema impositivo competitivo. Puede que esto signifique modificar la Ley General del Trabajo. Estamos m\u00e1s cerca del mercado m\u00e1s grande del mundo, como es Estados Unidos, que tiene diferencias econ\u00f3micas y pol\u00edticas con China.<\/p>\n<p>Una muestra de que esto es posible es AMETEX, una empresa textil boliviana l\u00edder en exportaci\u00f3n, que empez\u00f3 a operar en 1965 y lleg\u00f3 a tener 4.000 empleados. Se especializaba en la producci\u00f3n de prendas de vestir, desde la hilatura hasta el acabado, con ventas anuales de hasta $us 52 millones. Sin embargo, AMETEX enfrent\u00f3 dificultades econ\u00f3micas debido a la p\u00e9rdida del ATPDEA, un programa de preferencias arancelarias otorgado por Estados Unidos a Bolivia, Colombia, Ecuador y Per\u00fa, para exportar a ese pa\u00eds una amplia gama de productos con tarifas arancelarias reducidas o eliminadas. Por ello cerr\u00f3 sus operaciones, siendo reemplazada en 2012 por ENATEX, una empresa estatal que fracas\u00f3, porque Venezuela, Argentina y Brasil nunca pudieron reemplazar al mercado estadounidense, que es el m\u00e1s grande, m\u00e1s transparente y con el mayor poder adquisitivo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El cambio en China comenz\u00f3 en 1978, cuando entonces era muy diferente a la naci\u00f3n que hoy puede situarse al nivel de Estados Unidos o la Uni\u00f3n Europea. Era un pa\u00eds empobrecido, con un Producto Interno Bruto (PIB) de $us 150.000 millones. El hist\u00f3rico fundador de la Rep\u00fablica Popular China, Mao Zedong hab\u00eda fallecido en [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":159857,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-323780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-opinion"],"acf":{"antetitulo":""},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China - El Diario - Bolivia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China - El Diario - Bolivia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"El cambio en China comenz\u00f3 en 1978, cuando entonces era muy diferente a la naci\u00f3n que hoy puede situarse al nivel de Estados Unidos o la Uni\u00f3n Europea. Era un pa\u00eds empobrecido, con un Producto Interno Bruto (PIB) de $us 150.000 millones. El hist\u00f3rico fundador de la Rep\u00fablica Popular China, Mao Zedong hab\u00eda fallecido en [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"El Diario - Bolivia\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-14T10:01:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Jorge-Espinoza-Morales.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jeanette\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@eldiario_net\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@eldiario_net\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jeanette\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jeanette\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/39b596ebf31a97ab3f8e33a48726ec76\"},\"headline\":\"En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China\",\"datePublished\":\"2025-08-14T10:01:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/\"},\"wordCount\":1022,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/Jorge-Espinoza-Morales.jpg\",\"articleSection\":[\"Opini\u00f3n\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/\",\"name\":\"En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China - El Diario - Bolivia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/Jorge-Espinoza-Morales.jpg\",\"datePublished\":\"2025-08-14T10:01:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/Jorge-Espinoza-Morales.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/Jorge-Espinoza-Morales.jpg\",\"width\":1200,\"height\":628,\"caption\":\"Jorge Espinoza Morales\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/14\\\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\",\"name\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"description\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\",\"name\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/logo_ED.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/logo_ED.jpg\",\"width\":272,\"height\":52,\"caption\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/eldiario.bolivia\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/eldiario_net\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/39b596ebf31a97ab3f8e33a48726ec76\",\"name\":\"Jeanette\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jeanette\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/author\\\/jeanette\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China - El Diario - Bolivia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China - El Diario - Bolivia","og_description":"El cambio en China comenz\u00f3 en 1978, cuando entonces era muy diferente a la naci\u00f3n que hoy puede situarse al nivel de Estados Unidos o la Uni\u00f3n Europea. Era un pa\u00eds empobrecido, con un Producto Interno Bruto (PIB) de $us 150.000 millones. El hist\u00f3rico fundador de la Rep\u00fablica Popular China, Mao Zedong hab\u00eda fallecido en [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/","og_site_name":"El Diario - Bolivia","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/","article_published_time":"2025-08-14T10:01:53+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":628,"url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Jorge-Espinoza-Morales.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jeanette","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@eldiario_net","twitter_site":"@eldiario_net","twitter_misc":{"Escrito por":"Jeanette","Tiempo de lectura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/"},"author":{"name":"Jeanette","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/person\/39b596ebf31a97ab3f8e33a48726ec76"},"headline":"En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China","datePublished":"2025-08-14T10:01:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/"},"wordCount":1022,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Jorge-Espinoza-Morales.jpg","articleSection":["Opini\u00f3n"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/","name":"En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China - El Diario - Bolivia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Jorge-Espinoza-Morales.jpg","datePublished":"2025-08-14T10:01:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Jorge-Espinoza-Morales.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Jorge-Espinoza-Morales.jpg","width":1200,"height":628,"caption":"Jorge Espinoza Morales"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/14\/en-economia-bolivia-debe-imitar-a-china\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"En econom\u00eda Bolivia debe imitar a China"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#website","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/","name":"El Diario - Decano de la prensa nacional","description":"El Diario - Decano de la prensa nacional","publisher":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization","name":"El Diario - Decano de la prensa nacional","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/logo_ED.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/logo_ED.jpg","width":272,"height":52,"caption":"El Diario - Decano de la prensa nacional"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/","https:\/\/x.com\/eldiario_net"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/person\/39b596ebf31a97ab3f8e33a48726ec76","name":"Jeanette","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jeanette"},"sameAs":["https:\/\/www.eldiario.net\/portal"],"url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/author\/jeanette\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/323780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=323780"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/323780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":323781,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/323780\/revisions\/323781"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/159857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=323780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=323780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=323780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}