{"id":320983,"date":"2025-08-01T06:32:02","date_gmt":"2025-08-01T10:32:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/?p=320983"},"modified":"2025-08-01T06:32:02","modified_gmt":"2025-08-01T10:32:02","slug":"el-cerebro-y-el-celular","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/","title":{"rendered":"El cerebro y el celular"},"content":{"rendered":"<p><strong>Por. Equipo editor<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00bfQu\u00e9 es el celular?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Seg\u00fan a soci\u00f3loga y psicoanalista doctora Sherry Turkle, el celular es un dispositivo electr\u00f3nico port\u00e1til, dise\u00f1ado para la comunicaci\u00f3n inal\u00e1mbrica a larga distancia a trav\u00e9s de redes celulares. Incorpora funciones avanzadas que van m\u00e1s all\u00e1 de la telefon\u00eda tradicional, como el acceso a internet, la capacidad multimedia (c\u00e1mara, reproductor de audio\/video) y la ejecuci\u00f3n de aplicaciones, lo que lo convierte en una herramienta multifuncional esencial en la vida contempor\u00e1nea, impactando la cognici\u00f3n y el comportamiento humano<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Definici\u00f3n del cerebro<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>El cerebro es el \u00f3rgano principal del sistema nervioso central, ubicado dentro del cr\u00e1neo, responsable de procesar informaci\u00f3n sensorial, coordinar el movimiento, regular funciones vitales y generar pensamientos, emociones, memoria, aprendizaje y la conducta compleja. Compuesto por miles de millones de neuronas interconectadas que forman redes intrincadas, permite nuestra percepci\u00f3n del mundo y la interacci\u00f3n con \u00e9l<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00bfCu\u00e1l y c\u00f3mo es la interacci\u00f3n entre e cerebro y el celular?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>El surgimiento y la ubicuidad de los dispositivos m\u00f3viles, en particular los celulares, han transformado dr\u00e1sticamente la interacci\u00f3n humana con el entorno, permeando casi todos los aspectos de la vida diaria. Esta omnipresencia ha generado un creciente inter\u00e9s en comprender las complejas interacciones entre el cerebro humano y el uso de estos dispositivos. Desde una perspectiva multidisciplinaria que integra la neurolog\u00eda, la neuropsicolog\u00eda y la psicopedagog\u00eda, este an\u00e1lisis busca dilucidar los mecanismos neurobiol\u00f3gicos subyacentes, el impacto en las funciones cognitivas, las implicaciones en el desarrollo cerebral y el bienestar psicosocial, as\u00ed como proponer estrategias psicopedag\u00f3gicas para un uso saludable. La relevancia de esta investigaci\u00f3n radica en la necesidad de comprender los efectos a largo plazo de una tecnolog\u00eda que, si bien ofrece innegables beneficios, tambi\u00e9n plantea desaf\u00edos significativos para la salud cerebral y el desarrollo humano.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Cu\u00e1les son los mecanismos neurobiol\u00f3gicos implicados en el uso del celular<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>El cerebro humano, un \u00f3rgano maleable y adaptable, responde al uso del celular a trav\u00e9s de complejos circuitos neuronales, principalmente aquellos asociados con el sistema de recompensa y la regulaci\u00f3n de la atenci\u00f3n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>El sistema de recompensa mesol\u00edmbico, que incluye estructuras como el \u00e1rea tegmental ventral (ATV), el n\u00facleo accumbens y la corteza prefrontal medial, juega un papel crucial. La liberaci\u00f3n de dopamina, un neurotransmisor clave en este sistema, se asocia con la anticipaci\u00f3n y el procesamiento de recompensas. La recepci\u00f3n de notificaciones, mensajes o \u00abme gusta\u00bb en redes sociales puede activar picos de dopamina, generando una sensaci\u00f3n placentera que refuerza el comportamiento de uso (Liu et al., 2021). Este ciclo de recompensa puede llevar a una b\u00fasqueda constante de est\u00edmulos del dispositivo, asemej\u00e1ndose en algunos aspectos a los patrones observados en las adicciones conductuales (Brand et al., 2016).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>La corteza prefrontal (CPF), particularmente la CPF dorsolateral, es fundamental para las funciones ejecutivas como la planificaci\u00f3n, la toma de decisiones, la memoria de trabajo y la inhibici\u00f3n de respuestas impulsivas. El uso excesivo del celular, especialmente en tareas que requieren cambios frecuentes de atenci\u00f3n o \u00abmultitasking\u00bb mediado por el dispositivo, puede sobrecargar la CPF, afectando su capacidad para mantener la concentraci\u00f3n y resistir distracciones (Wang et al., 2019). Por otro lado, la activaci\u00f3n constante de la atenci\u00f3n a est\u00edmulos externos (notificaciones) puede llevar a una habituaci\u00f3n y una disminuci\u00f3n de la capacidad para mantener la atenci\u00f3n sostenida en tareas no relacionadas con el dispositivo.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Cu\u00e1l es el impacto en funciones cognitivas<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>El uso intensivo de dispositivos m\u00f3viles ha sido asociado con diversas alteraciones en las funciones cognitivas, especialmente aquellas que demandan recursos atencionales y de memoria.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Atenci\u00f3n sostenida y concentraci\u00f3n.<\/strong> La naturaleza intermitente de las notificaciones y el flujo constante de informaci\u00f3n en los celulares fragmentan la atenci\u00f3n, dificultando la capacidad de mantener el foco en una tarea durante per\u00edodos prolongados. Estudios han mostrado una disminuci\u00f3n en la capacidad de concentraci\u00f3n en individuos con alta dependencia a los smartphones (Wilmer et al., 2017). Esto se relaciona con el concepto de \u00abmultitarea mediada por tecnolog\u00eda\u00bb, que, lejos de ser eficiente, a menudo implica un cambio r\u00e1pido de tareas que reduce la profundidad del procesamiento y la calidad del aprendizaje (Ophir et al., 2009).<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Memoria de trabajo.<\/strong> Si bien los celulares pueden actuar como \u00abextensiones de la memoria\u00bb al almacenar informaci\u00f3n, el uso excesivo puede reducir la necesidad de retener y procesar activamente la informaci\u00f3n en la memoria de trabajo. Esto podr\u00eda llevar a una disminuci\u00f3n en la capacidad intr\u00ednseca de la memoria de trabajo, ya que el cerebro delega cada vez m\u00e1s esta funci\u00f3n al dispositivo (Sparrow et al., 2011).<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Toma de decisiones y resoluci\u00f3n de problemas.<\/strong> La gratificaci\u00f3n instant\u00e1nea que ofrecen los celulares, as\u00ed como la tendencia a buscar respuestas r\u00e1pidas en l\u00ednea, puede afectar el desarrollo de la paciencia y la capacidad para involucrarse en procesos de pensamiento reflexivo y profundo, necesarios para la toma de decisiones complejas y la resoluci\u00f3n de problemas (Baumeister et al., 2007).<\/li>\n<\/ol>\n\r\n                <style type=\"text\/css\">\r\n                    \r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item1 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Toma-de-decisiones-y-resolucion-de-problemas-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item2 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Atencion-y-concentracion-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item3 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item4 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-mecanismos-neurobiologicos-por-el-celular-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                    #tdi_1  .td-doubleSlider-2 .td-item5 {\r\n                        background: url(https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo-80x60.webp) 0 0 no-repeat;\r\n                    }\r\n                <\/style>\r\n\r\n                <div id=\"tdi_1\" class=\"td-gallery td-slide-on-2-columns\">\r\n                    <div class=\"post_td_gallery\">\r\n                        <div class=\"td-gallery-slide-top\">\r\n                           <div class=\"td-gallery-title\"><\/div>\r\n\r\n                            <div class=\"td-gallery-controls-wrapper\">\r\n                                <div class=\"td-gallery-slide-count\"><span class=\"td-gallery-slide-item-focus\">1<\/span> de 5<\/div>\r\n                                <div class=\"td-gallery-slide-prev-next-but\">\r\n                                    <i class = \"td-icon-left doubleSliderPrevButton\"><\/i>\r\n                                    <i class = \"td-icon-right doubleSliderNextButton\"><\/i>\r\n                                <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n\r\n                        <div class = \"td-doubleSlider-1 \">\r\n                            <div class = \"td-slider\">\r\n                                \r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item1\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Toma-de-decisiones-y-resolucion-de-problemas.webp\" title=\"Bio - Toma de decisiones y resoluci\u00f3n de problemas\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Toma-de-decisiones-y-resolucion-de-problemas.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Toma-de-decisiones-y-resolucion-de-problemas.webp 800w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Toma-de-decisiones-y-resolucion-de-problemas-300x158.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Toma-de-decisiones-y-resolucion-de-problemas-768x403.webp 768w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Toma-de-decisiones-y-resolucion-de-problemas-150x79.webp 150w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Toma-de-decisiones-y-resolucion-de-problemas-696x365.webp 696w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item2\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Atencion-y-concentracion.webp\" title=\"Bio - Atenci\u00f3n y concentraci\u00f3n\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Atencion-y-concentracion.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Atencion-y-concentracion.webp 533w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Atencion-y-concentracion-300x169.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Atencion-y-concentracion-150x84.webp 150w\" sizes=\"(max-width: 533px) 100vw, 533px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item3\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp\" title=\"Bio - El cerebro y el celular\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular-747x420.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular-747x420.webp 747w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular-300x169.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular-1024x576.webp 1024w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular-768x432.webp 768w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular-1536x864.webp 1536w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular-150x84.webp 150w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular-696x392.webp 696w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular-1068x601.webp 1068w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp 1920w\" sizes=\"(max-width: 747px) 100vw, 747px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item4\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-mecanismos-neurobiologicos-por-el-celular.webp\" title=\"Bio - mecanismos neurobiol\u00f3gicos por el celular\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-mecanismos-neurobiologicos-por-el-celular-748x420.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-mecanismos-neurobiologicos-por-el-celular-748x420.webp 748w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-mecanismos-neurobiologicos-por-el-celular-300x169.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-mecanismos-neurobiologicos-por-el-celular-150x84.webp 150w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-mecanismos-neurobiologicos-por-el-celular-696x391.webp 696w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-mecanismos-neurobiologicos-por-el-celular.webp 760w\" sizes=\"(max-width: 748px) 100vw, 748px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-slide-item td-item5\">\r\n                        <figure class=\"td-slide-galery-figure td-slide-popup-gallery\">\r\n                            <a class=\"slide-gallery-image-link\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo.webp\" title=\"Bio - Memoria de trabajo\"  data-caption=\"\"  data-description=\"\">\r\n                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo-747x420.webp\" srcset=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo-747x420.webp 747w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo-300x169.webp 300w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo-1024x576.webp 1024w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo-768x432.webp 768w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo-1536x864.webp 1536w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo-150x84.webp 150w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo-696x392.webp 696w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo-1068x601.webp 1068w, https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-Memoria-de-trabajo.webp 1920w\" sizes=\"(max-width: 747px) 100vw, 747px\" alt=\"\">\r\n                            <\/a>\r\n                            \r\n                        <\/figure>\r\n                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n\r\n                        <div class = \"td-doubleSlider-2\">\r\n                            <div class = \"td-slider\">\r\n                                \r\n                    <div class = \"td-button td-item1\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item2\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item3\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item4\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                    <div class = \"td-button td-item5\">\r\n                        <div class = \"td-border\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                        <\/div>\r\n\r\n                    <\/div>\r\n\r\n                <\/div>\r\n                \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Por. Equipo editor &nbsp; \u00bfQu\u00e9 es el celular? &nbsp; Seg\u00fan a soci\u00f3loga y psicoanalista doctora Sherry Turkle, el celular es un dispositivo electr\u00f3nico port\u00e1til, dise\u00f1ado para la comunicaci\u00f3n inal\u00e1mbrica a larga distancia a trav\u00e9s de redes celulares. Incorpora funciones avanzadas que van m\u00e1s all\u00e1 de la telefon\u00eda tradicional, como el acceso a internet, la capacidad [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":320986,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-320983","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-nuevos-horizontes"],"acf":{"antetitulo":"Por qu\u00e9 debe gestionarse su interacci\u00f3n"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>El cerebro y el celular - El Diario - Bolivia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"El cerebro y el celular - El Diario - Bolivia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Por. Equipo editor &nbsp; \u00bfQu\u00e9 es el celular? &nbsp; Seg\u00fan a soci\u00f3loga y psicoanalista doctora Sherry Turkle, el celular es un dispositivo electr\u00f3nico port\u00e1til, dise\u00f1ado para la comunicaci\u00f3n inal\u00e1mbrica a larga distancia a trav\u00e9s de redes celulares. Incorpora funciones avanzadas que van m\u00e1s all\u00e1 de la telefon\u00eda tradicional, como el acceso a internet, la capacidad [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"El Diario - Bolivia\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-01T10:32:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jeanette\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@eldiario_net\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@eldiario_net\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jeanette\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jeanette\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/02bb5e77a66621a274f08d90fb866de2\"},\"headline\":\"El cerebro y el celular\",\"datePublished\":\"2025-08-01T10:32:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/\"},\"wordCount\":907,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp\",\"articleSection\":[\"Nuevos Horizontes\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/\",\"name\":\"El cerebro y el celular - El Diario - Bolivia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp\",\"datePublished\":\"2025-08-01T10:32:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/2025\\\/08\\\/01\\\/el-cerebro-y-el-celular\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"El cerebro y el celular\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\",\"name\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"description\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"El Diario - Bolivia\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#organization\",\"name\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\",\"alternateName\":\"El Dirio - Bolivia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/El-Dirio-logo.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/El-Dirio-logo.webp\",\"width\":800,\"height\":800,\"caption\":\"El Diario - Decano de la prensa nacional\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/eldiario.bolivia\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/eldiario_net\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/02bb5e77a66621a274f08d90fb866de2\",\"name\":\"Jeanette\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jeanette\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.eldiario.net\\\/portal\\\/author\\\/jeanette\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"El cerebro y el celular - El Diario - Bolivia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"El cerebro y el celular - El Diario - Bolivia","og_description":"Por. Equipo editor &nbsp; \u00bfQu\u00e9 es el celular? &nbsp; Seg\u00fan a soci\u00f3loga y psicoanalista doctora Sherry Turkle, el celular es un dispositivo electr\u00f3nico port\u00e1til, dise\u00f1ado para la comunicaci\u00f3n inal\u00e1mbrica a larga distancia a trav\u00e9s de redes celulares. Incorpora funciones avanzadas que van m\u00e1s all\u00e1 de la telefon\u00eda tradicional, como el acceso a internet, la capacidad [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/","og_site_name":"El Diario - Bolivia","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/","article_published_time":"2025-08-01T10:32:02+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Jeanette","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@eldiario_net","twitter_site":"@eldiario_net","twitter_misc":{"Escrito por":"Jeanette","Tiempo de lectura":"4 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/"},"author":{"name":"Jeanette","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/person\/02bb5e77a66621a274f08d90fb866de2"},"headline":"El cerebro y el celular","datePublished":"2025-08-01T10:32:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/"},"wordCount":907,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp","articleSection":["Nuevos Horizontes"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/","name":"El cerebro y el celular - El Diario - Bolivia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp","datePublished":"2025-08-01T10:32:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp","contentUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bio-El-cerebro-y-el-celular.webp","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/2025\/08\/01\/el-cerebro-y-el-celular\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"El cerebro y el celular"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#website","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/","name":"El Diario - Decano de la prensa nacional","description":"El Diario - Decano de la prensa nacional","publisher":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization"},"alternateName":"El Diario - Bolivia","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#organization","name":"El Diario - Decano de la prensa nacional","alternateName":"El Dirio - Bolivia","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/El-Dirio-logo.webp","contentUrl":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/El-Dirio-logo.webp","width":800,"height":800,"caption":"El Diario - Decano de la prensa nacional"},"image":{"@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/eldiario.bolivia\/","https:\/\/x.com\/eldiario_net"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/#\/schema\/person\/02bb5e77a66621a274f08d90fb866de2","name":"Jeanette","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3ea2118a5f7dad2b7138b1187a6b7ee55f160b9968b66013c3a3ef39dd7e5798?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jeanette"},"sameAs":["https:\/\/www.eldiario.net\/portal"],"url":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/author\/jeanette\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/320983","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=320983"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/320983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":320989,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/320983\/revisions\/320989"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/320986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=320983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=320983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.eldiario.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=320983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}